|
تصور كنید داستان ماشین زمان روزی به واقعیت بپیوندد
و شما بتوانید بر آن سوار شوید و به گذشته سفر كنید. فكر میكنید آنچه را خواهید
دید، همان است كه در كتابهای تاریخ وجود دارد؟ بعید به نظر میرسد كه آنچه امروز
به عنوان میراث گذشته به ما رسیده است، همان چیزی باشد كه عینا در تاریخ رخ داده
است.
بویژه زمانی كه در طول زمان تصمیم میگیرید، نه سالها كه قرنها به عقب برگردید.
آنچه از دوران كهن تاكنون به دست آمده، شاید چندان برای درك درست و كامل دیدگاههای
گذشتگان ما كه در زمانی بسیار دور میزیستهاند، كافی نباشد.
براستی چه میشد كه ناگاه میتوانستیم گنجینهای از اعتقادها، باورها، سخنان و
تصاویر كسانی كه حدود ۵۰ هزار سال پیش نقشهایی را بر دل غارها رسم میكردهاند،
پیدا كنیم كه خطاب به ما نوشته شده است؟ فكر میكنید آیا تاریخ ما همین گونه ادامه
خواهد یافت؟
آنچه ما را به جنبش و تكاپویی برای شناخت و دیدن گذشته، آن گونه كه هست و نه آن طور
كه راویان روایت كردهاند ، واداشته است شاید علاقه ما به درك جایگاه كنونی خود
باشد و امكان مقایسه آن را با گذشته به دست آورد و از سوی دیگر، بفهمد كه گذشتگان
ما چگونه به جهان اطراف خود مینگریستند.
گرچه شاید ما هیچ گاه نتوانیم به این پرسش پاسخ دهیم كه زمانی كه گذشتگان ما به
دنیا مینگریستند چه ذهنیتی برایشان به وجود میآمده؛ اما شاید بتوانیم پاسخ این
پرسش را برای آیندگان باقی بگذاریم.
ژان مارك فیلیپ، هنرمند فرانسوی زمانی كه نقشهای رسم شده بر دیواره غارهای بستان
اسپانیا را دید، به همین پرسشها فكر كرد كه اگر خالقان این نقشها كه قدیمیترین
آنها ۵۰ هزار سال پیش رسم شدهاند، میتوانستند با ما سخن بگویند، چه برزبان میآوردند
و چه پیامی را برای ما انسانهای ۵۰ هزار سال بعد از خود به یادگار میگذاشتند؟
اندیشه درباره این پرسش بود كه فیلیپ را به فكر ایدهای انداخت كه عنوان طرح قرن را
از آن خود كرد.
او ایده طراحی ماهوارهای به نام (KEO كه نام آن بر مبنای آواهای قابل تلفظ در
بیشتر زبانها گرفته شده است) را مطرح كرد كه پیامهای انسانها از سراسر جهان و به
زبانهای مختلف را به مدار زمین ببرد و ۵۰ هزار سال بعد آنها را به زمین بازگرداند.
ژان مارك فیلیپ در سفری كه چند سال پیش به ایران داشت، در گفتگویی با «جامجم» در
باره اهداف خود گفته بود ما ۲ هدف اصلی را از این پروژه دنبال میكنیم، نخست آن كه
فرصتی به دست میآید تا هویت خود را به نسلهای آینده بشناسانیم و خاطره واضحی از
خود را برای آنان به ارمغان بگذاریم.
در واقع به كمك این طرح بستهای باستانشناسی از اندیشه و فرهنگ انسان امروز در
اختیار انسان ۵۰ هزار سال بعد قرار خواهد گرفت. بر مبنای این طرح KEO همراه خودپیامهای
انسان امروز را به آینده میبرد تا در زمانی كه هیچ دیدگاهی از آن نداریم، نقش
ماشین زمانی را بازی كند كه آیندگان ما را اگر وجود داشته باشند با واقعیتهای
امروز ما آشنا كنند.
اما این طرح وجه و جنبه دیگری هم دارد و آن اثری است كه بر زمان حال باقی خواهد
گذاشت. با كمك این طرح مردم جهان میتوانند بدانند كه همعصران آنها چگونه میاندیشند
و چه رویاهایی را در سر دارند و چگونه به جهان اطراف مینگرند. این بهانه فرصتی به
دست میدهد تا مفهومی چون گفتگوی تمدنها به شكل مشخصتری در عمل پیاده شود.
طراحی KEO به گونهای انجام شده است كه هر فرد زنده ساكن فعلی كره زمین بتواند حدود
۴ صفحه متن را به عنوان پیام همراه آن به فضا ارسال كند، یعنی گنجایش مورد نظر ما
به ازای بیش از ۶ میلیارد نفر ساكن زمین و به ازای هر فرد ۴ صفحه پیام است.
هر شخصی آزاد است پیام خود را بدون دغدغههای ملی، مذهبی، سیاسی و جغرافیایی و خطاب
به انسان ۵۰ هزار سال آینده ارسال كند. این پیامها بدون نام افراد منتشر خواهند شد
تا هر فرد بتواند بدون هر گونه دغدغهای پیام خود را خطاب به آینده ثبت كند.
در این طرح تنها سن، ملیت، زبان و جنسیت افراد ثبت خواهد شد و پس از ارسال به صورت
اینترنتی (و البته بدون ذكر نام) منتشر خواهد شد تا همگان از آن اطلاع یابند.
اگرچه پیامها بخش اصلی ماموریت ماهواره را تشكیل میدهند؛ اما به همراه آن محفظه
الماسی كه درون آن قطرهای از خون یك انسان به همراه نمونههایی از هوا، خاك و آب
سیاره ما جای گرفتهاند و به همراه نقشه ژنتیكی انسان امروز، نمونهای از تصاویر
زمینیان و همچنین دوره تناوب برخی از تپ اخترهای درخشان آسمان شب در محفظه اصلی
ماهوارهای كه قرار است به وسیله موشكهای آرین به مدار زمین برده شود، قرار داده
میشود تا به مداری فرستاده شود كه ۵۰ هزار سال دیگر با وارد شدن به جو زمین بار
دیگر به سوی زمین بازگردد.
این ماهواره در مداری قرار خواهد گرفت كه براساس اصطكاك به لایههای فوقانی جو حدود
۵۰ هزار سال آینده به زمین باز خواهد گشت؛ اما چرا ۵۰ هزار سال؟ ژان فیلیپ در این
خصوص معتقد بود: ما در فرهنگهای مختلف دیدگاههای گوناگونی درخصوص خود، پیدایش
جهان و تحول انسان داریم؛ اما آنچه علم امروزه ما میگوید این است كه انسان حدود ۵
میلیون سال پیش روی این كره حضور پیدا كرد و ۵/۲ میلیون سال پیش ابزار خود را ساخت،
حدود ۵۰۰ هزار سال پیش نیز آتش را شناخت و از ۱۰۰ هزار سال پیش دفن مردگانش را آغاز
كرد.
همین علم به ما میگوید انسان از ۵۰ هزار سال پیش توانسته است نمادهایش را بشناسد و
ثبت كند و راه ترقی انسان مدرن را سرعت بخشد. امروز ما گونه كاملا ویژهای هستیم؛
چراكه خلاقیت داریم و میتوانیم از علم، شعر و ادبیات ثمری به وجود آوریم و همه
اینها از ۵۰ هزار سال پیش آغاز شد. به همین دلیل ما ۵۰ هزار سال را انتخاب كردیم.
هماكنون دریافت پیامها برای این طرح از طریق سایت www.keo.org ادامه دارد و تا
پایان سال ۲۰۰۹ نیز ادامه خواهد داشت تا اینكه سرانجام این ماهواره در سال ۲۰۱۰
محموله خود را به مدار ببرد اما متاسفانه طراح آن زنده نماند تا تحقق آرزوی خود را
به چشم ببیند. او ماه گذشته در پاریس درگذشت؛ اما بنیاد «كئو» اعلام كرده است طرح
او را دنبال خواهد كرد. شما هم تا پایان سال دیگر فرصت دارید پیام خود را به
انسانهای آینده زمین بفرستید.
پوریا ناظمی
جامجم آنلاین (www.jamejamonline.ir)
|
